خواص زعفران

خواص زعفران : زعفران، کلاله گل گیاهی علفی و چند ساله است که ارتفاع آن به بیست سانتی متر می رسد. ساقه گیاه زعفران، سفید، نسبتا نازک و سطح مقطع آن دایره ای شکل است.

زعفران

برگ های گیاه زعفران، کشیده، بسیار باریک و نوک دارند و مستقیما از پیاز اصلی زعفران رشد میکنند.

گل های گیاه زعفران نسبتا درشت و بنفش رنگ هستند و هر گل شش گلبرگ بیضی شکل و کاملا جدا دارند. کلاله خامه هر یک از گل ها، دارای سه رشته کشیده، بسیار باریک و قرمز رنگ است؛ به طوریکه از هر صد هزار گل تازه زعفران، فقط یک کیلو زعفران خشک به دست می آید. کلاله خامه گل زعفران تلخ مزه و بسیار خوش بو است.

بهترین زعفران، قرمز، خوش رنگ، تازه، دارای رایحه ای غلیظ و بسیار خوش و تلخ مزه است. هر چه از تاریخ برداشت زعفران بگذرد، به مرور کیفیت زعفران کاهش می یابد و فقط با روش نگهداری صحیح میتوان سرعت این افت کیفی را کاهش داد. برای اطلاعات بیشتر در مورد تاریخ انقضا و نگهداری زعفران کلیک کنید.

پیاز زیرزمینی گیاه زعفران، تقریبا کروی شکل، مایل به مخروطی شکل و کوچک است و پوسته ای قهوه ای رنگ دارد. ولی داخل آن سفید است. همچنین باید بدانید که پیاز زعفران سمی می باشد.

تشابه و تقلب زعفران

رنگی که گل گیاه گلرنگ ایجاد می کند به رنگ زعفران بسیار شباهت دارد. بعضی از افراد، پودر گلرنگ را به جای پودر زعفران عرضه می کنند. به همین دلیل پیشنهاد می شود از خریداری پودر زعفران خودداری شود. برای تشخیص زعفران اصل از تقلبی میتوانید از راهنمای زیر استفاده کنید.

راهنمای تشخیص زعفران اصل از تقلبی

محل رویش زعفران

زعفران در کشور های اسپانیا، یونان، هند، پاکستان، ایران در استان خراسان جنوبی می روید.

کاشت، داشت و برداشت زعفران

تکثیر گیاه زعفران از راه کاشت پیاز آن، اواخر تیر و اوایل مرداد انجام می شود. پس از روییدن گل ها، به تدریج برگ ها ظاهر شده، رشد می کنند و تا بهار سال آینده باقی می مانند. پس از برداشت گل های زعفران، کلاله هر گل را از آن جدا کرده و خشک می کنند.

با توجه به نوع فرآوری، زعفران به چند نوع تقسیم میشود. برخی از این فرآوری ها عبارتند از: زعفران سرگل، دخترپیچ، ریشه سفید، نگین و سوپر نگین و … برای اطلاعات بیشتر در مورد انواع فرآوری زعفران اینجا کلیک کنید.

زعفران در خاک غنی و آب و هوای گرم بهتر رشد می کند. در هر هکتار از مزرعه ای خوب، سال اول 10 تا 15 کیلوگرم زعفران خشک، سال دوم 30 تا 40 کیلوگرم و سال سوم 20 تا 25 کیلوگرم برداشت کرد.

مواد تشکیل دهنده زعفران

در زعفران گلوکوزید کروسین، کروستین، پیکروکروسین، سافرانول، بتا گاما کاروتن، ماده رنگی لیکوپن، یک گلوکوزید تلخ به نام پیکروسین و اسانس روغنی فرار وجود دارد. در زعفران خشک حدود ۱۰ درصد آب و ۵ تا ۱۳ درصد خاکستر یافت می شود.

کروسین اصلی‌ترین آنتی‌اکسیدان زعفران محسوب می‌شود و بسیاری از خواص درمانی زعفران به این جزء آن نسبت داده می‌شود.

طبیعت زعفران

طبیعت زعفران درجه دوم گرم و درجه اول خشک است.

منظور از درجه اول این است که در بدن تغییر ایجاد می کند؛ اما آن تغییر محسوس نیست. و منظور از درجه دوم آن است که در بدن تغییری محسوس ایجاد میکند؛ ولی این دگرگونی هیچ ضرری برای بدن ندارد.

خواص زعفران

1- بهبود عملکرد اعصاب

زعفران، قوام، مزاج و حرارت مغز را تعدیل می کند. در نتیجه مانع ورود فضولات و آفات به آن می شود. زعفران به اعصاب قوت بخشیده و عملکرد آن را بهبود می دهد.

2- درمان افسردگی و ایجاد نشاط

زعفران دارویی است که به دلیل داشتن لطافت، مزاج و اخلاط و روح حیوانی و نفسانی را تعدیل و تلطیف می کند؛ حزن را از بین می برد و قلب و مغز را تقویت می کند و باعث تفریح قلب و در نتیجه تفریح کل بدن می شود. در نتیجه برای درمان افسردگی بسیار موثر است و به بدن نشاط می بخشد.

3- تقویت قوای جنسی

زعفران به دلیل داشتن کروسین، قوای جنسی مردان را تقویت می کند و از به وجود آمدن اختلالات نعوظی در مردان جلوگیری می کند.

4- کمک کننده به سهولت زایمان

خوردن یک مثقال زعفران برای تسهیل در زایمان مجرب است. ولی باید توجه داشت که استفاده از زعفران در ماه های اول بارداری ریسک بالایی دارد و باید با احتیاط زیاد مصرف شود در غیر اینصورت ممکن است منجر به سقط جنین گردد.

5- پاکسازی پوست

زعفران منقی و پاک کننده پوست است و به دلیل داشتن آنتی اکسیدان های فراوان نقشی مهم در احیا و حفظ کلاژن پوستی دارد.

6- پاک کننده کلیه و مثانه

زعفران مدر بول (ادرار آور) است و کلیه و مثانه را پاک سازی می کند. همچنین خوردن‌ زعفران با عسل به درمان سنگ کلیه و مثانه کمک میکند.

7- تقویت چشم

اکتحال (کشیدن دارویی خاص به صورت سرمه به چشم) زعفران باعث جلای چشم می شود و آب مروارید، تاریکی دید، کبودی چشم در اثر بیماری، جرب (جوش های بسیار ریز و قرمز رنگ که باعث سوزش و خارش می شود) چشم و زخم چشم را بهبود می بخشد.

دیگر خواص زعفران

زعفران مقوی حواس، مقوی جوهر روح حیوانی، مقوی کبد، مقوی معده، مقوی احشاء، مقوی دستگاه تنفسی، مفتح سدد مغز، مفتح سدد کبد، مفتح سدد طحال، منضج، محلل و مخدر ضعیف است.

زعفران از فساد اخلاط بلغمی جلوگیری کرده و عفونت آن را نیز اصلاح می‌کند و خواص دوا ها را به قلب و اعضای دیگر بدن می‌رساند. خوردن زعفران به التیام درد رحم و مقعد کمک می کند. خوردن روزی ده قیراط (1.5 گرم) زعفران، ورم طحال را بهبود می‌بخشد. استشمام زعفران منوم (خواب آور) است و برسام و شوصه را بهبود می‌بخشد.

خواص برگ زعفران

یکی دیگر از اجزای مفید گیاه زعفران، برگ های آن است که زخم های تازه را بهبود می بخشد و در طب سنتی نیز کاربرد داشته است.

خواص روغن زعفران

روغن زعفران برای رفع سفتی رحم مفید است. فرزجه(شیاف بانوان) روغن زعفران با موم و مغز استخوان به التیام زخم رحم کمک می‌کند. همچنین روغن زعفران ملین اعصاب است.

یکی از روش های سنتی تهیه زعفران در ایران، خیساندن زعفران در روغن کنجد یا زیتون است که پس از گذشت چند روز، روغن مخلوط را صاف کرده و به صاف شده آن، روغن زعفران گفته می شود.

یک روش خانگی دیگر خیساندن زعفران در روغن بادام است، سپس مخلوط زعفران و روغن را با آب جوش مخلوط کرده و اجازه دهید نیم ساعت روی حرارت بمانند. بعد از نیم ساعت، روغن (زعفران) روی آب، بالا آمده و می توانید آنرا به راحتی جدا کنید.

مقدار مجاز زعفران

حداکثر میزان مصرف زعفران در روز سه گرم می باشد. زیاده روی در مصرف زعفران برای اعصاب ضرر دارد و باعث حالت تهوع، سردرد و حواس پرتی می شود.

مصلح زعفران

انیسون و سکنجبین از مصلحات زعفران هستند. مصلح به معنی اصلاح کننده است. مصلح دوایی است که از راه هایی چون دفع ضرر دوا، یا معاونت در فعل دوا، یا حفظ قوت دوا، یا بدرقه کردن دارو برای رسیدن به همه بدن، اصلاح حال ماکول و مشروب می کند.

منبع مطلب فوق کتاب مفردات آقای سید محمد علی سید نظری می باشد.این کتاب از کتب مرجع طب سنتی به شمار می رود. تمام تلاش مجموعه سبزینا این است که مطلبی علمی و دقیق به شما ارائه دهد تا در نهایت دایرة المعارفی کامل از گیاهان دارویی داشته باشیم.

همچنین برای خرید عمده زعفران می توانید به سایت سبزینا مراجعه کنید.